حقوق انسانی ما

ساکنان «واحد مسکونی» سکوت را شکستند!

منیره برادران: «واحد مسکونی» این واژه معصوم و گرمابخش، در واژگان زندان در دهه ۶۰ اما طنینی دیگر داشت. وحشت برمی‌انگیخت؛ حین این‌که پر رمز و راز مانده بود. برای «ساکنان واحد مسکونی» ربع قرن باید می‌گذشت تا توان یابند از مشاهده‌ها و تجربه‌های دردناک خود در این «واحد» سخن بگویند. ایرج مصداقی این اظهارات را ثبت کرده و با دقت و امانت آن‌ها را در کتاب «دوزخ روی زمین» آورده است.

گفت و گو با کامیار علایی، پیش از بازداشت

نیک‌آهنگ کوثر: کامیار علایی، پژوهشگر دانشگاه هاروارد و کارشناس بین‌المللی بهداشت، که پایه‌گذار برنامه‌های کلینیکی مثلثی برای جلوگیری از ایدز در ایران است، از سوی مقام‌های امنیتی ایران بازداشت شده، خانواده علایی از وضعیت او اظهار بی‌اطلاعی کردند. سه ماه پیش با کامیار گفت و گویی انجام دادم. او گفت: « الان داروهایی هست که اگر به موقع مراجعه کنند، با این داروها تا سی سال می‌توانند عمر کنند. اما مشکل این است که چون ‌نمی‌دانند ایدز دارند و فکر می‌کنند هرکس که ایدز دارد، حتماً رفتار غیراخلاقی دارد، پس مراجعه نمی‌کنند.»

ديگر سکوت روا نيست

اکونومیست: يکی از دانشجويان معترض ايرانی که به خاطر عکسی که از وی پشت جلد مجله‌ی ما چاپ شد و به مرگ محکوم شده بود، به آمريکا گريخته است. ۹ سال پيش، عکس احمد باطبی پشت جلد اکونوميست چاپ شد. آن زمان او ۲۱ سال داشت و يکی از هزاران دانشجوی معترض به حکومت ايران در آن تابستان بود. در ژوییه امسال او به آمریکا آمد. باطبی اندک زمانی پس از اين‌که به آمريکا رسيد، عکسی از خودش در برابر کنگره‌ی آمريکا را روی وبلاگ فارسی‌اش با اين توضيح منتشر کرد: «دستت به من نمی‌رسه.»

انحلال انجمن صنفی روزنامه‌نگاران؛ انقراض نهاد مدنی

مریم محمدی: چندی پیش وزارت کار و امور اجتماعی دستور انحلال یکی از بزرگ‌ترین انجمن‌های صنفی کشور، یعنی «انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران» را صادر کرد. دیروز فراخوانی با امضای ۵۰۰ روزنامه‌نگار از داخل و خارج کشور در حمایت از انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران، منتشر شد. نوشابه امیری در گفت‌وگو با رادیو زمانه در این باره می‌گوید: «وضعیتی که امروز برای انجمن پیش آمده، در ادامه‌ی همان سیاست انقراض همه‌ی نهادهای مدنی، تحت اختیار گرفتن این نهادها و لوث کردن فعالیت مدنی در جامعه‌ی ایران است.»

حسرتِ آزادی در دانشگاه آزاد

سیامک فرهی: سلمان سیما، فعال دانشجویی دانشگاه آزاد و مدیر مسوول نشریه دانشجویی سخن تازه می‌گوید: «دوستانی که فعال سیاسی یا صنفی هستند، معمولاً از حق تجدید‌نظر در واحد برخوردار نیستند که خود این، خلاف آیین‌نامه است و مستقیماً حکم را می‌زنند غیرقابل تجدید‌نظر و نکته‌ای که واقعاً برای بچه‌های دانشگاه آزاد سخت است این است که وقتی با احکام تعلیق مواجه می‌شوند، باز هم مجبور به پرداخت شهریه هستند و در غیر این صورت برای‌شان مشکلات آموزشی زیادی درست می‌شود.»

سی سال جمهوری اسلامی و نهادهای مدنی

فریبا عادل خواه پژوهشگر مدرسه علوم سیاسی پاریس که برگزاری کنفرانس " سی سال جمهوری اسلامی و نهادهای مدنی" را در دستور کار دارد به رادیو زمانه می گوید: ما از جامعه مدنی زیاد صحبت کرده‌ایم اما از گروه‌هایی که نقش میانه‌ای و نقش واسطه فرهنگی میان دولت و ملت را بازی می کنند در این سی سال کمتر حرف زده‌ایم.

تحصن دانشجویی برای پیشنهاد بی‌شرمانه

کوهیار گودرزی: در حالی که تحصن و اعتصاب دانشجویان دانشگاه تربیت معلم هفته گذشته با موافقت مسؤولان با خواسته‌های تحصن‌کنندگان پایان یافت، برخی دانشگاه‌های کشور کماکان صحنه اعتراض دانشجویان هستند. حدود سه هزار نفر از دانشجویان دانشگاه زنجان از عصر دیروز در سالن ورزشی دانشگاه تحصن کرده و خواستار استعفای رییس دانشگاه زنجان و معاون دانشجویی این دانشگاه شده‌اند. ادعا می‌شود که معاون دانشجویی این دانشگاه قصد داشته به یکی از دانشجویان دختر در محل کار خود تعرض کند.

تحصن ۱۴۰۰ نفره یا خواسته‌های ۴۰ دانشجو؟

مریم محمدی: اعتصاب دانشجویان تربیت معلم واحد پردیس کرج که پنجشنبه‌شب آغاز شده بود، دیروز وارد پنجمین روز خود شد. یکی از دانشجویان شرکت‌کننده در این تحصن در گفت و گو با زمانه می‌گوید: «در صحبتی که یکی از بچه‌های ما با ریاست دانشگاه داشتند، ایشان متذکر شدند که ما به خاطر ۴۰ نفر از دانشجویان، نمی‌توانیم دو تن از معاونین دانشگاه را از معاونت برکنار کنیم. در صورتی که متحصنین بیش از هزار نفر جمعیت دارند.»

«خیلی از مردم افغانستان، حقوق بشر را نقض می‌کنند»

بکتاش سیاووش: عفو بین‌الملل در شصتمین سالگرد صدور اعلامیه‌ی جهانی حقوق بشر از دولت افغانستان و همکاران بین‌المللی این کشور که به بهانه‌ی مبارزه علیه تروریسم مسبب نقض حقوق بشر می‌شوند، شدیداْ انتقاد کرده است. دکتر سیما سمر، رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در گفتگو با زمانه می‌گوید: «البته مقصر اصلی در افغانستان خیلی زیاد است. یک تعداد افراد غیرمسؤول مسلح که در دوران جهاد افغانستان بزرگ شده و هنوز هم گروه‌های مسلح خود را نگه می‌دارند، باعث یک مقدار زیاد از خشونت‌ها و تخطی‌های حقوق بشر می‌شوند.»

عبادی: بیشتر دیکتاتورها با دموکراسی به حکومت رسیده‌اند

اولین کنفرانس رسانه‌های صلح‌ساز و پیشگیری از جنگ، امروز با سخنان شیرین عبادی برنده جایزه صلح نوبل در شهر بُن آلمان آغاز به کار کرد. در این کنفرانس که نماینده‌هایی از رسانه‌های بیش از ۹۰ کشور جهان حضور دارند، نقش رسانه‌ها در پیش‌گیری از جنگ مورد بحث و تبادل نظر قرار می‌گیرد. وی در بخشی از سخنرانی خود گفت: «بعد از فروپاشی شوروی، برای توجیه تداوم نیاز جهان به نیروهای نظامی آمریکا، برخی تئوری‌پردازان، نظریه نادرست برخورد تمدن‌ها را مطرح کردند تا بهتر بتوانند جنگ‌های خاورمیانه را توجیه کنند.»

گزارش «عفو بین‌الملل» از وضعیت حقوق بشر در ایران

آن‌چه در ادامه می‌آید، متن کامل گزارش سازمان «عفو بین‌الملل» از وضعیت حقوق بشر در ایران در سال ۲۰۰۷ است. این گزارش می‌نویسد: «مقامات به سرکوب مخالفان ادامه داده‌اند. روزنامه‌نگاران، نویسندگان، دانشمندان، و فعالان حقوق زنان و جامعه در معرض دستگیری‌های خودسرانه، ممنوعیت سفر، تعطیل ان‌جی‌او‌های آنان و آزار بوده‌اند. تبعیض علیه زنان در قانون و عمل تثبیت شده است. شکنجه و سایر بدرفتاری‌ها در زندان‌ها و بازداشت‌گاه‌ها گسترده بود.»

«بازجویان، تفتیش عقاید می‌کنند»

سیامک فرهی: نشست کمیته پیگیری بازداشت خودسرانه به عنوان برخوردهای قضایی با دانشجویان، دوشنبه پیش در مجمع اسلامی زنان برگزار شد. علی نیکو‌نسبتی، مسوول روابط عمومی دفتر تحکیم وحدت در این مراسم گفت: «اگر در کل نگاه بکنید می‌بینید روندی را در پیش گرفتند که شما اگر اعتراضی بکنید مطمئن هستید که به دلیل دیگری با شما برخورد می‌کنند. به دلایل واهی دیگری بالاخره یک بهانه‌تراشی می‌کنند و شما را محکوم می‌کنند. در کمیته انضباطی هم که شرایط به مراتب سخت‌تر است. یعنی آن‌جا دیگر قاضی و شاکی و دادستان و این‌ها همه یک نفر است.»

بهایی‌ها هم از «نجس‌ها» بودند

منیره برادران: در دهه ۶۰ یک نوع همزیستی تنگاتنگ بین ما زندانیان چپ و بهایی‌ها، در زندان اوین برقرار بود. اتاق‌ها و بندهامان مشترک و از اتاق زندانی‌های مسلمان جدا بود. این همزیستی البته اختیاری نبود، بلکه به اراده مقامات بود که نکته مشترکی بین ما زندانی‌های «کافر» و بهایی یافته بودند: ما هر دو «نجس» محسوب می‌شدیم و مسلمان‌ها باید از ما دوری می‌کردند. با این کشف بزرگ، ما و زندانیان بهایی در یک طبقه‌بندی قرار می‌گرفتیم. در کنار ده‌ها مقررات نفس‌گیر، نجس و پاکی هم شده بود قانون مقدس، که طفره رفتن از آن کار ساده‌ای نبود.

سازمان ملل: «حقوق بشر در افغانستان نقض می‌شود»

بکتاش سیاووش: گزارشگر ويژه سازمان ملل در زمينه حقوق بشر، با انتقاد از سیستم عدلی و قضایی افغانستان، از حامد کرزی، رییس دولت جمهوری اسلامی افغانستان خواسته است که مجازات اعدام را لغو کرده و پرونده‌های همه زندانيان محکوم به اعدام را مورد بازنگری قرار دهد. فیلیپ آلستن، گزارشگر ویژه سازمان ملل در زمینه حقوق بشر پس از دیدار دوازده روزه از ولایت‌های هلمند، جوزجان و پروان، در نشست خبری در کابل گفت که از دولت افغانستان، خواستار اصلاح قوانینی شده است که در آن مجازات اعدام درنظر گرفته‌ می‌شود.

چرا به حجاب اجباری «نه» می‌گوییم؟

فاطمه صادقی:‌ «همه خوب می‌دانند که برای موضوع حجاب تنها یک راه حل وجود دارد و آن‌هم واگذاری امر پوشش به انتخاب فردی خود زنان است. اگر کیان خانواده، اجتماع، و حکومت اسلامی به حجاب وابسته شده است، پس لاجرم اشکال را باید در آن کیان، در بنیاد آن خانواده، در آن اجتماع و در آن حکومت جست که خود تجدید نظری جسورانه اما ضروری را می‌طلبد. اما در واقع چنین نخواهد شد، یا لااقل نه به این زودی.»

تلاش برای نجات اکرم مهدوی از اجرای حکم اعدام

مریم محمدی: نام کشور ما هنوز در میان ۶۲ کشوری است که در آن حکم اعدام صادر می‌شود و هر از گاه، مدافعان حقوق بشر در ایران تلاشی را برای نجات جان متهمی از مرگ آغاز می‌کنند. آخرین موردی که انعکاس اجتماعی یافته است، حکم اعدام اکرم مهدوی است؛ زنی که به جرم کشتن همسر ۷۴ ساله‌ی خود و عدم توانایی ۶۰ میلیون تومان خون‌بهای درخواستی خانواده مقتول، در آستانه‌ی اعدام است. در این باره با مادر اکرم مهدوی و وکیل او گفتگو کردم.

پس‌رفت وحشتناک آزادی بیان در افغانستان

سیاووش بکتاش: سوم ماه می از طرف سازمان ملل متحد، روز آزادی بیان نام‌گذاری شده است تا به این مناسبت، هم اصول بنیادی آزادی مطبوعات و استقلال آن‌ها در جهان بزرگ داشته شود و هم نسبت به روزنامه‌نگارانی که جان خود را در راه انجام وظیفه از دست داده‌اند، ادای احترام شود. امسال در افغانستان در حالی با مراسمی باشکوه این روز گرامی داشته شد که عبدالکریم خرم، وزیر اطلاعات و فرهنگ جمهوری اسلامی افغانستان آزادی بیان در این کشور را پدیده‌ای وارداتی و تحفه‌ای از غرب می‌خواند.

سایه‌ی خشونت بر زنان جهان

فریماه کیانی: خشونت بر زنان در محیط خانواده، از آن دسته ناهنجاری‌های اجتماعی‌ست که در بسیاری از کشورها مورد بی‌توجهی قرار دارد. آمار و ارقام به دست آماده بر حسب شکایات یا موارد ثبت شده‌ قانونی هرگز نمی‌تواند بیانگر واقعیت باشد. آمار رسمی اتحادیه ‌اروپا نشان می‌دهد، خشونت خانگی مهم‌ترین عامل مرگ ‌و‌ میر در بین زنان ۱۶ تا ۴۴ ساله‌ اروپایی‌ست. پس از خشونت خانگی، سرطان و تصادفات رانندگی در ردیف‌های دوم و سوم قرار می‌گیرند.

گزارش نقض حقوق کارگران ایران در سال ۱۳۸۶

آن‌چه می‌خوانید، گزارش «فعالین ایرانی دفاع از حقوق بشر در اروپا و آمریکای شمالی» از نقض حقوق کارگران ایران، طی سال ۱۳۸۶ است. با توجه به سانسور حاکم بر رسانه‌های خبری ایران و عدم مصونیت فعالان حقوق بشری و آزاد نبودن تشکل‌های مستقل کارگری، طبیعتاً این گزارش دارای کمبودهایی است و نمی‌تواند در بر گیرنده تمامی موارد نقض حقوق کارگران در ایران باشد.

نقش نهاد‌های بین‌المللی در حمایت از کارگران ایران

در آستانه اول ماه می، در حالی روز جهانی کارگر را می‌گذرانیم که بسیاری از فعالان کارگری ایران یا زندانی هستند و یا درحال بالا و پایین رفتن از پله‌های دادگستری و دادسرا. حسین ماهوتی‌ها، مسوول گروه فعالین دفاع از حقوق بشر در اروپا و آمریکای شمالی در گفت و گو با نیک‌آهنگ کوثر می‌گوید: «‌سال ۱۳۸۶‌، سال خاموش کردن صدای اعتراض کارگران در استراتژی حاکمان ایران بوده است. در توضیح در این رابطه می‌بینیم که سایت خبر رسانی ایلنا را که یکی از منابع اطلاع‌رسانی در رابطه با وضعیت کارگران ایران بوده‌،‌ می‌بندند.»